Paylaş

1 Fazlı Asenkron Motorlarda Devir Yönünün Değiştirilmesi

Motorun dönüş yönünü değiştirmek için ana veya yardımcı sargıdan herhangi birinin uçları yer değiştirilir. Bu sargıların herhangi birinin uçlarının yer değiştirmesiyle stator alanının dönüş yönü ters çevrilir. Sonuç olarak da rotorun dönüş yönü
değiştirilir.
Aspiratör, vantilatör, kompresör, küçük çamaşır makinesi gibi motorlar daima bir yönde döner. Bu nedenle sargı uçları, stator içinde bağlanarak dışarıya üç uç çıkartılır. Uçlardan ikisi ana sargı, diğeri ise yardımcı sargı ucudur ve bu uç, santrifüj anahtara bağlanır. Devir yönü sık sık değiştirilen motorlarda ise klemens tablosuna dört uç çıkartılır. Devamlı sağa ve sola çalışan tezgâhlarda, motorun devir yönünü değiştirmek için devir yönü değiştirme şalteri kullanılır.

Sürekli (daimi) çalışma kondansatörlü asenkron motor bağlantı şeması

Kalkış (yol verme) kondansatörlü asenkron motor bağlantı şeması

Klemens Bağlantıları Bir fazlı asenkron motorun devir yönünün değiştirilmesi (enversör paket şalter yardımı ile) 

Paket şalter: Bir eksen etrafında dönebilen, bir mil üzerinde dizilmiş ve paketlenmiş, bir çok kontak yuvalarından oluşan şalterlere denir. Şalterin her kontak yuvasında 1 den fazla kontağı bulunur. Kontak elemanları gümüş kadmiyumla kaplanmıştır.

Bir fazlı asenkron motorlar üç fazlı asenkron motorlar gibi her iki yönde de çalışmaya elverişlidirler.
• Bir fazlı asenkron motorların devir yönünü değiştirmek için ana veya yardımcı sargıdan
herhangi birinin uçları yer değiştirilir. Bu sargıların herhangi birinin uçlarının
değiştirilmesi ile stator alanın dönüş yönü ters çevrilir. Sonuç olarak da motorun devir
yönü de değiştirilmiş olur.
• Dikkat edilmesi gereken en önemli nokta merkez kaç anahtarı ile kontrol edilen kondansatör yol vermeli(start kondansatörlü) yardımcı sargılı motorlarda motorun çalışırken devir yönünün değiştirilememesidir. Çünkü motor yalnız ana sargı ile çalışmaktadır. Motor ilk önce durdurulmalı yada merkez kaç anahtarı yardımcı sargıyı
devreye sokana kadar devri düşürülmeli sonra sargılardan birinin uçları yer değiştirilmelidir.
• Sürekli çalışma kondansatörü bulunduran motorlarda durum biraz farklıdır. Bu motorlarda ana sargı ile yardımcı sargı motorun çalışması boyunca devrede olduğundan motor çalışırken sargılardan birinin uçlarının yer değiştirilmesi ile motorun devir yönü değişir.

3 Fazlı Asenkron Motorlarda Devir Yönünün Değiştirilmesi
Üç fazlı asenkron motorların devir yönünü değiştirmek için döner manyetik alanın yönünü değiştirmek gerekir. Bu nedenle, motor klemensine bağlanan şebeke uçlarının üç tanesinden herhangi ikisi yer değiştirilir.

Devir Yönünü Değiştirmek İçin Kumanda ve Güç Devresi